Εορτολόγιο

Τρίτη 16 Ιανουαρίου
Προσκύνησις τιμίας αλύσεως αποστόλου Πέτρου, Νεονίλλης μαρτύρων, Δαμασκηνού

Πνευματική Διακονία

Φιλανθρωπική Διακονία

AgiosGeorgios MegalomartirasΑπό τούς δημοφιλέστερους Ἁγίους σέ ὅλο τόν χριστιανικό κόσμο. Ὀνομάζεται, ἐπίσης, Μεγαλομάρτυς καί Τροπαιοφόρος. Εἰδικά στή χώρα μας, δέν ὑπάρχει περιοχή πού νά μήν ἔχει ἐξωκλήσι ἤ ἐκκλησία ἀφιερωμένη στή μνήμη του, ἐνῶ τό ὄνομα Γεώργιος εἶναι ἀπό τά πλέον συνηθισμένα.

Μετά τόν θάνατο τοῦ πατέρα του, ἡ οἰκογένεια τοῦ Ἁγίου μετακόμισε στή Λύδδα, τήν πατρίδα τῆς μητέρας του. Σέ νεαρή ἡλικία, ὁ Γεώργιος ἀκολούθησε στρατιωτική καριέρα καί ἐντάχθηκε στό Ρωμαϊκό Στρατό. Γρήγορα ξεχώρισε γιά τίς ἱκανότητες καί τήν ἀνδρεία του κι ἔλαβε τό ἀξίωμα τοῦ Τριβούνου. Ὁ αὐτοκράτορας Διοκλητιανός τόν προήγαγε σέ Δούκα (διοικητή) καί Κόμη (συνταγματάρχη) στό σῶμα τῆς αὐτοκρατορικῆς φρουρᾶς.

Τό 303 μ.Χ. ὁ Διοκλητιανός ἄρχισε λυσσαλέους διωγμούς κατά τῶν Χριστιανῶν. Ὁ Γεώργιος ἀρνήθηκε νά ἐκτελέσει τίς διαταγές του καί ὁμολόγησε τήν πίστη του. Ὁ αὐτοκράτορας, πού δέν περίμενε αὐτή τή συμπεριφορά ἀπό ἕνα δικό του ἄνθρωπο, διέταξε νά ὑποβάλουν τόν Γεώργιο σέ φρικτά βασανιστήρια, προκειμένου νά ἀπαρνηθεῖ τήν πίστη του.

Ἀφοῦ τόν λόγχισαν, τοῦ ξέσχισαν τίς σάρκες μέ εἰδικό τροχό ἀπό μαχαίρια. Ἔπειτα τόν ἔριξαν σέ λάκκο μέ βραστό ἀσβέστη καί κατόπιν τόν ἀνάγκασαν νά βαδίσει μέ πυρωμένα μεταλλικά παπούτσια. Ὁ Γεώργιος ὑπέμεινε καρτερικά τό μαρτύριο καί στίς 23 Ἀπριλίου 303 ἀποκεφαλίστηκε στά τείχη τῆς Νικομήδειας. Τήν ἡμερομηνία αὐτή τιμᾶται ἡ μνήμη του σέ ὅλο τόν χριστιανικό κόσμο, μέ ἐξαίρεση τίς ὀρθόδοξες ἐκκλησίες, ὅταν ἡ 23η Ἀπριλίου πέφτει πρίν ἀπό τό Πάσχα ἤ συμπίπτει μέ τό Πάσχα, ἐπειδή ἡ ἀκολουθία τοῦ περιλαμβάνει ἀναστάσιμους ὕμνους. Στήν περίπτωση αὐτή, ὁ ἑορτασμός τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου Γεωργίου μετατίθεται γιά τή Δευτέρα τῆς Διακαινησίμου.

 

Τό λείψανο τοῦ Γεωργίου, μαζί μέ αὐτό τῆς μητέρας του, ἡ ὁποία μαρτύρησε τήν ἴδια ἤ τήν ἑπόμενη ἡμέρα, μεταφέρθηκε καί τάφηκε στή Λύδδα. Ἀπό ἐκεῖ, ὅπως βεβαιώνουν οἱ πηγές, οἱ Σταυροφόροι πῆραν τά ἱερά λείψανα τῆς Ἁγίας Πολυχρονίας καί τά μετέφεραν στή Δύση. Ἐπί τοῦ τάφου τοῦ Γεωργίου ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἔκτισε ναό.

Ἡ θαυμαστή καρτερία πού ἐπέδειξε ὁ Γεώργιος κατά τή διάρκεια τοῦ μαρτυρίου του καί τά θαύματα πού ἐπιτέλεσε, συνετέλεσαν στή μεταστροφή πολλῶν παριστάμενων Ρωμαίων στόν Χριστιανισμό, μέ ἐπιφανέστερη περίπτωση τῆς συζύγου τοῦ Διοκλητιανοῦ, Ἀλεξάνδρας, ἡ ὁποία ἀσπάστηκε τόν Χριστιανισμό μαζί μέ τούς δούλους τῆς Ἀπολλώ, Ἰσαάκιο καί Κοδράτο. Ἡ μνήμη τούς τιμᾶται στίς 21 Ἀπριλίου.

Ἡ φήμη τοῦ Γεωργίου διαδόθηκε σέ ὅλη τήν Ἀνατολή. Ἤδη, τόν 4ο αἰώνα ὑπῆρχαν στή Συρία ναοί μέ τό ὄνομά του, ἐνῶ στήν Αἴγυπτο εἶχαν χτιστεῖ πρός τιμήν τοῦ 40 ναοί καί 3 μοναστήρια. Στήν Κωνσταντινούπολη ἀναφέρεται ναός τοῦ Γεωργίου, ἤδη, ἀπό τήν ἐποχή τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου.

Οἱ ἐκκλησιαστικοί ποιητές, ὅπως ὁ Ρωμανός ὁ Μελωδός, τοῦ ἀφιέρωσαν θριαμβευτικούς ὕμνους καί ἐγκώμια, ἀνακηρύσσοντας τόν «Ἀστέρα πολύφωτον, ὥσπερ ἥλιον λάμποντα», «Πρωταθλητάρχην καί πρωτοστράτηγον καί μέγαν ταξιάρχην τῆς πίστεως» καί τῆς «πίστεως ὑπέρμαχον καί μάρτυρα ἀήττητον καί νικητήν θεοστεπτον», «περιφρουροῦντα τό ἐν θαλάσση πλέοντα, τόν ἐν ὀδῶ βαδίζοντα καί τόν ἐν νυκτί κοιμώμενον», μεγαλομάρτυρα τροπαιοφόρον, τοῦ ὁποίου, «τό θαυμάσιον αὐτοῦ ὄνομα ἐν πάση τή γῆ ἄδεται». Τό ἀπολυτίκιο τοῦ Ἁγίου:

Ὡς τῶν αἰχμαλώτων ἐλευθερωτής

καί τῶν πτωχῶν ὑπερασπιστής,

ἀσθενούντων ἰατρός, βασιλέων ὑπέρμαχος,

τροπαιοφόρε, μεγαλομάρτυς Γεώργιε,

πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῶ

σωθῆναι τά ψυχᾶς ἠμῶν.

Τά ἀποδοθέντα εἰς τόν Ἅγιο θαύματα εἶναι πάμπολλα, μερικά ἀπό τά ὁποία παράδοξα καί παράλογα. Ἀπό τόν 9ο αἰώνα κιόλας, ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νικηφόρος Ἅ' ἀναγκάστηκε νά τά ἀποδοκιμάσει δημοσίως ὡς «τερατώδεις λήρους» καί «φλυαρίας ἀναμεστά». Τό πλέον ὑμνηθέν θαῦμά του εἶναι ἡ Δρακοκτονία, πού ὅμως ὡς μύθος προϋπῆρχε. Σύμφωνα μέ τήν παράδοση, στά περίχωρα τῆς Κυρήνης, περιοχή τῆς σημερινῆς Λιβύης, ὑπῆρχε ἕνα δράκος πού παραφύλαγε σέ μία πηγή καί ἐμπόδιζε τήν ὕδρευση τοῦ χωριοῦ, ἐνῶ κατέτρωγε τούς περαστικούς.

Για νά ἐξευμενίσουν τόν δράκο, οἱ χωρικοί του ἔστελναν κάθε μέρα ὡς τροφή ἀπό ἕνα παιδί,τό ὁποῖο ἐπέλεγαν διά κλήρου. Ὁ Θεός τούς λυπήθηκε κι ἔστειλε τόν Ἅγιο Γεώργιο γιά νά ἐξολοθρεύσει τόν δράκο, σέ μία ἡμέρα πού ἦταν ἕτοιμος νά καταβροχθίσει τήν ὄμορφη μοναχοκόρη τοῦ τοπικοῦ ἄρχοντα. Ὁ Ἅγιος, μετά ἀπό φοβερή μονομαχία μέ τόν δράκο, τόν σκότωσε κι ἔσωσε τήν ὡραία κόρη. Τότε, ὁ πατέρας της, ἀλλά καί ὅλο τό χωριό πού ἦταν εἰδωλολάτρες, βαπτίστηκαν Χριστιανοί.

Τό θαῦμα αὐτό ἀποδίδεται στήν ἐπιβίωση ἑνός πανάρχαιου ἐθίμου, τῆς προσφορᾶς ἀνθρωποθυσιῶν στούς δαίμονας, πού καραδοκοῦσαν στίς πηγές τῶν ὑδάτων. Ὁ λαογράφος Νικόλαος Πολίτης τό θεωρεῖ ὡς ἀναβίωση τοῦ ἀρχαίου μύθου τοῦ Περσέα, πού ἔσωσε τήν Ἀνδρομέδα ἀπό τέρας. Ὁ μύθος ἦταν ἀκόμη ζωντανός στήν περιοχή τῆς Καππαδοκίας, ὅπου ἔδρασε καί μαρτύρησε ὁ Γεώργιος. Ἡ Δρακοκτονία τοῦ Ἁγίου Γεωργίου δέν ἀναφέρεται στούς ἀρχικούς Βίους τοῦ Ἁγίου, γι' αὐτό καί μέχρι τόν 12ο αἰώνα ἡ ἐκκλησιαστική εἰκονογραφία τόν παρουσιάζει πεζό καί ὄχι ἐπί λευκοῦ ἵππου νά διατρυπᾶ μέ τό δόρυ τοῦ τόν δράκο, ὅπως ἐπικράτησε νά εἰκονίζεται ἀργότερα.

Ὁ Ἅγιος Γεώργιος κατέχει μία σημαντική θέση στό λαϊκό ἑορτολόγιο. Οἱ ἑορτές τοῦ Ἁγίου Γεωργίου (23 Ἀπριλίου) καί τοῦ Ἁγίου Δημητρίου (26 Ὀκτωβρίου) ἐλαμβάνοντο παλαιότερα ὡς χρονικά ὁρόσημα γιά τίς ἀγροτικές καί ποιμενικές συμφωνίες (προσλήψεις βοσκῶν, καλλιέργεια κτημάτων κλπ), καθώς διαιροῦν τόν χρόνο σέ δύο ἐξαμηνίες. Ἡ γιορτή μέσα στήν πασχαλινή περίοδο δίνει τήν εὐκαιρία γιά ἕνα ἀνοιξιάτικο πανηγυρισμό στά πολλά ἐξωκλήσια καί τίς στάνες τῶν κτηνοτρόφων, μέ προσφορά γαλακτερῶν στούς ἐπισκέπτες καί ζωοθυσίες (κουρμπάνια) πρός τιμή τοῦ Ἁγίου.

Ὁ Μεγαλομάρτυς Γεώργιος ὁ Τροπαιοφόρος εἶναι ὁ προστάτης-Ἅγιος: τῆς Ἀγγλίας, τῶν χριστιανῶν τῆς Παλαιστίνης, τῆς Βηρυτοῦ, τῆς Γεωργίας, τοῦ βουλγαρικοῦ Στρατοῦ, τῆς Καταλανίας, τοῦ Ἑλληνικοῦ Πεζικοῦ, τῶν Μασόνων, τῶν Προσκόπων, τῶν Σταυροφόρων καί τῆς στάνης.

footer


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ